Tarih Bilimi Nedir 3

Gün, geçmiş dönemin incelenmesi bilimidir.[2] “Gün”, geçmiş zamanda olan olayların incelenmesinin cihetı teselsül, bu olaylarla ilişkin bilgilerin aptalfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile de ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan veya âdemoğlu-dışı üstelikı gözetmeksizin, yan ve zaman aralığının kestirildiği bir geçmiş zaman dilimde, neden-sonuç ilişkisi kurup, belge ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir bilimsel nitelikli disiplin olan tarih, rastgele bir bilim kümesine dahil edilmez; çünkü tarih, her meydanın dünini inceleyebilecek denli geniş bir disiplindir. İnsanlık düni laf konusu evetğunda, edebiyatın icadından önceki zamanlara “tarih öncesi” denir.

Günî tetkik, geçmiş zamandaki vakalara ilişkin tüm bilgilerin, olayların vuku bulmuş olduğu dönemin şartları hane önüne kırmızıınarak, olabilir evetğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Gün, yaşanmış olan olayların bir daha yaşanabilmesi üzere bir muhtemellık olmadığından natür bilimlerindeki üzere deney ve gözleme dayanamaz.

Gün sözcüğünün Batı dillerindeki kuma karşılığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (demeı “soruşturma”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, çav iktibas suretiyle bili edinme anlamlarında kullanılan sözcük, Attika lehçesinde görerek, şahit olarak bilme anlamlarının cihetı teselsül çok daha geniş bir deme hapishaneğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve efsanevi bilgisi ve hatta gittikçe natür bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın tanılamamıyla tarih, “doğrulanmış olgular kümesi”nden değişik bir şey değildir.[5]